Grid upgrade: waarom elektrische infrastructuur in de voedingsindustrie langetermijnplanning vraagt

Dit vraagstuk manifesteert zich met toenemende regelmaat. De groeiende elektrificatie van industriële processen, gebouwverwarming en mobiliteit leidt tot spanningen op het elektriciteitsnet. Netbeheerders investeren weliswaar substantieel in uitbreiding, maar de doorlooptijden van netprojecten blijven aanzienlijk. Voor organisaties met een grootverbruikersaansluiting – doorgaans boven 1 MW, met eigen hoogspanningscabine – vraagt dit om een andere benadering: elektrische infrastructuur niet als technisch randvoorwaarde, maar als integraal onderdeel van strategische planning.

‍Netcongestie in de praktijk in de voedingsindustrie

Een productiebedrijf beschikt over een eigenhoogspanningscabine met 10 MW aansluitvermogen. De strategische doelstelling is volledige elektrificatie van het productieproces tegen 2050, waarvoor 25 MW benodigd is. Uit gesprekken met de netbeheerder blijkt dat op korte termijn –de komende 3 tot 4 jaar – geen uitbreiding van het aansluitvermogen mogelijk is. Groeiprojecten die afhankelijk zijn van extra elektrische capaciteit moeten worden heroverwogen of gefaseerd over een langere periode.

Waarom netcapaciteit strategische aandacht vraagt

De elektrificatie van economische activiteiten neemt toe. Dat geldt voor mobiliteit, procesverwarming, ruimteverwarming en productie-uitbreiding. Netbeheerders zoals Fluvius en Elia investeren miljarden in netversterking, maar de vraaggroei is substantieel.

De doorlooptijd van netprojecten kent verschillende fases. Een officiële netstudie door de netbeheerder vergt circa 50 werkdagen. De daaropvolgende realisatie – afhankelijk van complexiteit en omvang – kan 2 tot5 jaar duren. Voor organisaties met acute vervangingsbehoeften of strikte groeiplanningen ontstaan hierdoor spanningen tussen planning en realisatiemogelijkheden.

Gevolgen voor bedrijfsvoering

Onvoldoende netcapaciteit heeft impact op verschillende vlakken:

• Investeringen en groei

geplande vervangingen stranden, productieprocessen kunnen niet worden geoptimaliseerd, uitbreidingsplannen worden uitgesteld. In acute situaties ontstaat de noodzaak om terug te grijpen naar fossiele alternatieven.

• Regelgeving

de EPC-verplichting, de Europese Energy Efficiency Directive (EED) en doelstellingen rond CO₂-neutraliteit komen onder druk door netbeperkingen.

• Financieel

installaties blijven langer operationeel met hogere energiekosten, geplande efficiëntiewinsten worden niet gerealiseerd, subsidies met tijdgebonden voorwaarden kunnen verlopen.

‍

Omdat steeds meer organisaties elektrificeren, neemt de vraag naar netcapaciteit cumulatief toe. Netbeheerders hanteren wachtrijen voornetuitbreidingen, waarbij de volgorde wordt bepaald door het moment van aanvraag. Organisaties die zich nu oriënteren op toekomstige capaciteitsbehoeften, creëren meer ruimte in hun planning dan organisaties die wachten tot acute noodzaak.

Strategische aanpak voor elektrische infrastructuur

Elektrische infrastructuur kent een andere levensduur en planningshorizon dan veel technische installaties. Waar vervangingen van apparatuur doorgaans op basis van technische levensduur worden gepland, vraagt netcapaciteit om anticipatie op ontwikkelingen die een decennium of langer vooruit liggen.

1.     Start vroeg – veel vroeger dan gebruikelijk

Wacht niet tot uw installaties aan vervanging toe zijn of tot u een concreet project wilt uitvoeren. Begin minstens 10 jaar op voorhand met het in kaart brengen van uw elektrische infrastructuur. Zeker als er investeringen nodig zijn in eigen hoogspanningscabines. Een nieuwecabine wil u niet na 10 jaar alweer moeten vervangen – uitbreiden is iets anders dan vervangen. 

2.     Denk in meerjarenperspectief: een investeringsmasterplan loont

Te veel bedrijven betalen voor een netversterking om vervolgens bij het volgende project opnieuw van nul te moeten beginnen. Dat is duur, inefficiënt en frustrerend.

Een strategisch masterplan brengt alle geplande investeringen over een periode van 10 tot 15 jaar in kaart: wat zijn uw geplande investeringen voor de komende 10-15 jaar? Welke elektrische capaciteit heeft u dan nodig? Dit maakt het mogelijk om infrastructuur eenmalig passend te dimensioneren, of gefaseerd uit te rollen volgens een coherent plan.

Een dergelijk masterplan biedt bovendien helderheid over prioritering en fasering: welke projecten zijn kritisch, welke kunnen worden gefaseerd, waar liggen onderlinge afhankelijkheden?

3.     Quick-scan elektrische infrastructuur: van intuïtie naar inzicht

Een gedegen beeld van de elektrische infrastructuur vormt de basis voor besluitvorming. Een quick-scan brengt systematisch in kaart:

·        Huidige toestand: wat is de staat van de interne infrastructuur en de externe infrastructuur? Waar bevinden zich congesties of knelpunten?

·        Toekomstige behoeften: welk vermogen is nodig op basis van investeringsplannen, groeiscenario's en strategische doelstellingen?

·        Intern of extern: is interne netversterking(binnen het eigen terrein) voldoende, of is ook externe uitbreiding (op distributie- of transmissieniveau) noodzakelijk?

·        Vervolgtraject: welke stappen zijn nodig? Is een officiële netstudie door de netbeheerder aangewezen? Welke documentatie en gegevens zijn daarvoor nodig?

Een dergelijke quick-scan resulteert in een rapport dat geschikt is voor besluitvorming. Met een laagdrempelige instapkost biedt deze aanpak een toegankelijke mogelijkheid om een eerste screening uit te voeren. Het betreft een strategische verkenning, geen volledige engineeringstudie, maar het biedt wel de inzichten die nodig zijn voor gefundeerde keuzes.

4.     Vroegtijdige positionering in de wachtrij

Netbeheerders hanteren wachtrijen voor netuitbreidingen. De volgorde wordt bepaald door het moment waarop een officiële netstudie wordt aangevraagd, niet door het moment van daadwerkelijke realisatie. Dit betekent dan ook wanneer een project pas over meerdere jaren wordt uitgevoerd, het zinvol kan zijn om nu al inventarisatie en aanvraag te starten. De doorlooptijd van het netproject loopt dan parallel aan de voorbereiding van het eigenproject.

Hoe Ingenium helpt bij grid readiness

Onze aanpak combineert strategisch overzicht met technische kennis: een meerjarenperspectief op infrastructuurontwikkeling, en hands-on expertise voor technische uitwerking.

Wij benaderen elektrische infrastructuur als integraalonderdeel van bedrijfsstrategie en langetermijnplanning. De ondersteuning richt zich op het creëren van inzicht, het ontwikkelen van een coherente visie en het begeleiden van realisatie.

1.      Quick-scan elektrische infrastructuur

Analyse van de huidige situatie, identificatie van congesties, inschatting van toekomstige capaciteitsbehoeften op basis van investeringsplannen. Advies over interne versterking, externe uitbreiding, o een combinatie. Oplevering in de vorm van een presentatierapport met strategische inzichten en actieplan.

2.      Netstudie aanvragen bij Fluvius of Elia

Begeleiding bij de aanvraag van een officiële netstudie bij Fluvius of Elia. Voorbereiding van benodigde documentatie en technische specificaties. Afstemming met de netbeheerder over procedurele aspecten.

3.      Strategisch masterplan elektrische infrastructuur

Ontwikkeling van een meerjarenperspectief (10-15 jaar) op elektrische infrastructuur. In kaart brengen van investeringen, technologische ontwikkelingen, groeiscenario's. Resultaat: een geïntegreerd plan dat elektrische infrastructuur laat meegroeien zonder herhaalde herinvesteringen.

4.      Begeleiding bij realisatie

Ondersteuning gedurende het volledige traject, van ontwerp tot oplevering. Of het nu gaat om hoogspanningscabines, interne netwerkoptimalisatie, aansluiting op distributie- of transmissieniveau, of coördinatie met netbeheerders en andere stakeholders.

Ons advies is onafhankelijk: keuzes worden gemaakt op basis van wat voor de organisatie het meest passend is, niet op basis van wat technisch het eenvoudigst of commercieel het aantrekkelijkst is.

‍

Graag meer info hoe wij jou hierin kunnen helpen? Contacteer ons via info@ingenium.be.

‍